Werkloosheid zal oplopen tot 9 procent

De werkloosheid loopt volgend jaar op tot bijna 9 procent en het begrotingstekort tot 5,5 procent. Die voorlopige voorspelling van het Centraal Planbureau (CPB) is nog slechter dan de meest sombere voorspellingen in december al waren.

Volgens CPB-directeur Teulings is daarmee het streven van het kabinet om het begrotingstekort op 2 procent te houden met het huidige beleid onhoudbaar.

Zelfs de grens van 3 procent die Europese landen met elkaar af hebben gesproken lijkt met deze voorspellingen onmogelijk geworden. Premier Balkenende wilde niet bevestigen dat het kabinet de afspraken voorlopig naast zich neer legt, maar hij verklaarde wel dat de 3 procent van het stabiliteitspact geen absolute grens is in uitzonderlijke omstandigheden. Mocht Nederland er toch doorheen zakken, "dan moeten we er wel voor zorgen dat we de financiën op de langere termijn weer onder de 3 procent krijgen."

De flinke daling dit jaar en de oplopende werkloosheidscijfers komen vooral door een forse afname van de voor Nederland relevante wereldhandel, met bijna tien procent. Het CPB verwacht voor 2010 alweer een groei van deze wereldhandel. Die voorspelling is vooral geënt op de steunpakketten die in allerlei landen worden afgekondigd. Teulings waarschuwde wel dat hier tot nu toe nog weinig effect van is geconstateerd. Heftige bezuinigingen zijn volgens hem niet verstandig.

Hoeveel en waar de komende tijd moet worden bezuinigd, besluit het kabinet de komende weken. "We staan voor nieuwe en grote beproevingen", zei Balkenende, "de problemen zijn zo groot dat iedereen een steentje moet bijdragen. Het is niet acceptabel om de rekening door te schuiven naar volgende generatie, de rekening kan ook niet helemaal naar de overheid gaan."

Opvallend genoeg is het CPB positiever over de ontwikkeling van de koopkracht dan het een paar maanden geleden was. Die groeit dit jaar met 2,25 procent. In december was de verwachte koopkrachtgroei nog 1,75 procent. Dit zou te maken kunnen hebben met een inflatie die achterblijft bij eerdere verwachtingen en de ontwikkeling van de olieprijs, die ook lager wordt geraamd dan eerder het geval was.

De komende weken zullen de ministers en staatssecretarissen vaak samenkomen om knopen door te hakken over de maatregelen die nodig zijn om de crisis te lijf te gaan. Elk departement en elke politieke partij heeft zijn eigen speerpunten. Afspraak is dat alles bespreekbaar zou moeten zijn. De vakcentrales presenteren dinsdagmiddag hun eigen deltaplan dat de economie er weer bovenop zou moeten helpen.

Trouw
17-2-09'

15-jarige leerling mishandelt docente

Roosendaal, 19 febr. Een lerares maatschappijleer van het Da Vinci College in Roosendaal is vorige week vrijdag ernstig mishandeld door een vijftienjarige vmbo-leerling. Dat heeft de directeur van de school, Joseph Dekkers, gisteren bevestigd.

Ze is in het ziekenhuis geopereerd aan een meervoudig gebroken jukbeen. De leerling liep boos de klas in, omdat een andere leraar zijn mobiele telefoon zou hebben afgenomen.

Toen hij een stoel door het lokaal smeet, riep de docente hem tot de orde. Hierop sloeg de leerling haar enkele malen vol in het gezicht. Volgens een politiewoordvoerder zal de vrouw aangifte doen als zij voldoende hersteld is.

De school heeft het voorval bij de politie gemeld. De leerling is geschorst en wordt van school verwijderd, volgens de directeur.

Dekkers: „We gaan een passend vervolgtraject voor hem zoeken. Als je zo iemand op straat gooit, vergroot je de maatschappelijke ellende alleen maar.”

NRC Handelsblad
19-2-09'

Spray toont al vroeg huidkanker aan

ROTTERDAM - Mensen die een hoog risico lopen op het ontwikkelen van huidkanker, kunnen met behulp van een spray in een heel vroeg stadium afwijkingen aan de huid opsporen.

Door gebruik te maken van de fluorescerende spray en een speciaal grafisch computerprogramma kan huidkanker worden gediagnosticeerd nog voordat het zichtbaar is voor huidartsen. Door de kanker vroegtijdig aan te pakken, neemt de kans toe op een succesvolle behandeling en kan worden voorkomen dat de patiënt krijgt te maken met uitzaaiingen.

Het gaat vooral om huidkanker die wordt veroorzaakt door een teveel aan zon. Het overgrote deel van alle gevallen van huidkanker hangt hiermee samen. Dergelijke huidkanker komt voor bij mensen die veel buiten werken zoals boeren, hoveniers en wegwerkers, maar ook sporters en piloten kampen relatief veel met deze kwaal.

De methode is ontwikkeld door dermatoloog Martino Neumann van het Erasmus Medisch Centrum. Vandaag verschijnt zijn onderzoek naar fluorescerende detectie in het vaktijdschrift Lasers in Surgery and Medicine.

Volgens hem kan de spray worden gebruikt om risicogroepen te onderzoeken nog voordat ze zichtbare klachten ontwikkelen. ,,Je bent er simpelweg eerder bij. Het apparaat laat plekken oplichten die wij met het blote oog niet waarnemen.’’

De nieuwe methode is gebaseerd op de reactie op de huid van aminolevulinezuur in de spray met de onrustige huid. Neumann: ,,Wanneer je het op de huid spuit en het vervolgens ongeveer twee uur laat intrekken, verandert het in protoporfirine, een stof die bij een bepaalde belichting zichtbaar wordt.’’

De plekken die het meest voor de behandeling in aanmerking komen zijn het gezicht, de nek en de handen. De behandeling wordt uitgevoerd door een dermatoloog van het Erasmus MC en kan worden ondergaan bij een zelfstandig behandelcentrum in Hilversum.

Neumann is jaren bezig geweest met het ontwikkelen van de techniek. Volgens hem is het noodzakelijk dat artsen en onderzoekers met slimme oplossingen komen om de stortvloed aan gevallen van huidkanker te kunnen opvangen.

,,Momenteel zie je dat mensen zich iets meer bewust zijn van de gevaren, maar dermatologen in Nederland hebben te maken met een grote toestroom van de mensen die twintig jaar geleden vaak langdurig onbeschermd aan zonlicht waren blootgesteld.’’ Neumann verwacht dat huidartsen nog jarenlang handenvol werk hebben aan het risicovolle zongedrag van Nederlanders. ,,Men is nu wel iets verstandiger, maar er zijn nog steeds grote groepen mensen die veel te veel in de zon liggen. Dan denken ze dat het wel kan omdat ze zich hebben ingesmeerd. In die zin geeft zonnebrandcrème ook een soort schijnzekerheid.’’

Als er niets gebeurt, moet in 2025 een kwart van de Nederlandse arbeidsbevolking in de zorg werkzaam zijn, zegt Neumann. ,,Dat kan niet, dus moeten we voorkomen dat bij mensen afwijkingen zich ontwikkelen tot huidkanker. Onze fluorescerende detectie past wat dat betreft precies in dat straatje. Mensen in de risicogroepen hoeven dan niet meer twee of drie keer per jaar langs te komen om verdachte plekken te laten onderzoeken, maar kunnen soms volstaan met de helft minder. Voor de dermatologen is dat ook prettig, want huidkanker maakt een steeds groter deel uit van onze werkzaamheden.’’

Behalve mensen met risicoberoepen, zouden ook mensen met eerdere huidproblemen preventief gebruik moeten kunnen maken van de nieuwe spray, meent Neumann. ,,Ook zij lopen verhoogd risico op het opnieuw ontwikkelen van allerlei afwijkingen. Uit ons onderzoek blijkt dat we bij hen er ook sneller bij kunnen zijn.’’

Algemeen Dagblad
17-2-09'

In één klap van plus 6 naar min 33 miljard

Er doemt een tekort op van 2500 euro per Nederlander, en de werkloosheid stijgt tot 8,75 procent. Maar de koopkracht blijft op orde.

Wat te doen met een tekort van 39 miljard euro en 675.000 werklozen? De voorlopige ramingen voor volgend jaar die het Centraal Planbureau (CPB) gisteren presenteerde, doen premier Balkenende denken aan de jaren dertig, toen een internationale crisis de economie lange tijd lam legde.

In de zomerse nadagen van Prinsjesdag pronkte de premier nog met prognoses waar de rest van Europa jaloers op was. De economie zou in 2009 meer dan een procent groeien, en het streven om de kabinetsperiode af te sluiten met een begrotingsoverschot, stond fier overeind.

Tussen het doel van een begrotingsoverschot van 1 procent en het nu voorziene tekort van 5,5 procent zit 39 miljard euro. Dat is 2500 euro voor elke Nederlander. En van die Nederlanders raakt ook nog een aanzienlijk deel zijn baan kwijt. De werkloosheid loopt volgens het CPB volgend jaar op tot 8,75 procent.

Flink investeren en het begrotingstekort maar laten oplopen, zoals de vakbeweging wil, brengt weer zijn eigen problemen met zich mee. Los van de principiële bezwaren om de lasten naar de toekomst door te schuiven, nemen de rentelasten bij een oplopend tekort ook nog eens flink toe. Toen dat begin jaren tachtig het geval was, waren de rentelasten van de begrotingsschuld zo hoog, dat ze na de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen de tweede post op de begroting vormden.

Alles wegbezuinigen brengt ook extra nadelen met zich mee. Elke tien miljard euro die het kabinet bezuinigt, levert ’maar’ een daadwerkelijk voordeel op van zes miljard, rekende minister Bos gisteren voor. Immers, de bezuinigingen onttrekken geld aan de samenleving, waardoor er ook weer minder terecht komt bij de overheid, in de vorm van belastingen. Bovendien kunnen door de bezuinigingen nog meer bedrijven in de problemen komen, en mensen op straat komen te staan die een uitkering aanvragen.

Het kan nog erger worden, maakte CPB-directeur Teulings met zoveel woorden duidelijk. In de prognoses gaat hij er van uit dat de voor Nederland relevante wereldhandel volgend jaar weer aantrekt. Dat is geënt op de steunpakketten die in allerlei landen worden afgekondigd. Maar, gaf hij toe, daar is tot nu toe nog weinig effect van geconstateerd.

In de Tweede Kamer hebben de coalitiepartijen zich inmiddels schouder aan schouder opgesteld. Voor het eerst heeft zelfs het CDA laten weten dat het niet meer realistisch is om het begrotingstekort op maximaal 2 procent te houden. De ChristenUnie en PvdA wezen er al eerder op dat de 2-procent-regel niet boven alles moet gaan.

De VVD hamert nog altijd op strenge begrotingsregels. SP en GroenLinks willen dat er niet wordt bezuinigd, zeker niet op de sociale zekerheid.

Er is één opvallend lichtpuntje: ondanks de crisis blijft de koopkracht, althans dit jaar, dik in de plus. Dankzij de lagere olieprijs en de lage inflatie.

Trouw
18-2-09'

Titel voor afgestudeerde hbo’ers

DEN HAAG - Mensen met een hbo-diploma krijgen een officiële titel. Onderwijsminister Ronald Plasterk wil voor hen de titels Bachelor of Applied Arts (BAA) en Bachelor of Applied Sciences (BASc) invoeren.

Dat heeft hij vrijdag bekendgemaakt. Op dit moment wordt de term bachelor wel voor opleidingen aan hogescholen gebruikt maar geldt niet als officiële titel. Het is de bedoeling dat BAA en BASc voor iedereen met een hogeschooldiploma gaat gelden, dus ook voor mensen die jaren geleden zijn afgestudeerd. Met de titels wil Plasterk een einde maken aan een langlopend conflict tussen het hoger beroepsonderwijs (hbo) en de universiteiten.

De hogescholen willen dat een hbo-diploma ook een titel oplevert. De universiteiten vrezen echter dat hun afstudeertitels worden uitgehold. Plasterk is gevoelig voor dat argument en kiest voor verschillende titels voor de universiteit en de hogeschool. Hij plaatst daarvoor de internationaal geldende term 'applied' in de titel voor het hbo.

In de titel voor de universiteit zit deze toevoeging, die staat voor toegepast, niet. Voor een universitaire diploma gelden de titel BA en BSc. Om helemaal zeker van zijn zaak te zijn, laat Plasterk een commissie toetsen of de titels BAA en BASc internationaal herkenbaar zijn en recht doen aan het verschil tussen hoger beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs.

Een eigen titel voor het hbo moet studenten helpen in het buitenland te studeren. Afgestudeerden kunnen er over de grens beter mee aantonen wat hun papiertje voor waarde heeft.

Nederlands Dagblad
20-2-09'

Kind vangt klappen crisis op

ROTTERDAM - Hulpverleners moeten rekening houden met een toename van kindermishandeling door de economische crisis.

Gezinnen staan onder grote druk door ontslagen, onzekerheid over banen en geldproblemen. Dat vergroot de stress onder ouders en daarmee ook het risico op verwaarlozing en geweld, waarschuwen deskundigen in het vakblad Sociaal Totaal, dat vandaag verschijnt.

Jaarlijks worden 107.200 kinderen mishandeld. In arme gezinnen met laagopgeleide of werkloze ouders is de kans op kindermishandeling vijf tot zeven keer zo groot is.

Nu Nederland in een recessie zit, kunnen steeds meer gezinnen moeilijk rondkomen. ,,Deze gezinnen slagen er niet in hun uitgavenpatroon aan te passen aan de gewijzigde omstandigheden. Daardoor ontstaan schulden,’’ zegt Herman Baartman, emeritus hoogleraar preventie kindermishandeling.

Een vergelijking met de crisis begin jaren ’80 is moeilijk. De registratie van meldingen stond toen nog in de kinderschoenen. Pas de laatste jaren is onderzoek gedaan naar de omvang en risicofactoren. De politiek onderschat de sociaal-maatschappelijke gevolgen van de economische crisis, zegt de Utrechtse jeugdarts Ben Rensen. Voor arme gezinnen dreigt sociaal isolement, omdat ze minder geld hebben voor schoolreisjes of sporten. ,,Armoedebestrijding kan veel ellende besparen.’’

Minister Rouvoet (Jeugd en Gezin) erkent de risico’s. ,,Het blijft belangrijk te investeren in arbeidsparticipatie, armoedebestrijding en het tegengaan van schooluitval. Door het kindgebonden budget zijn veel gezinnen in de lagere inkomensklasse er financieel op vooruitgegaan.’’

Algemeen Dagblad
16-2-09'

Minder kans op baan na kanker

AMSTERDAM - De werkeloosheid onder volwassenen die kanker hebben gehad is wereldwijd bijna 40 procent hoger dan onder gezonde volwassenen. Dat blijkt uit een studie van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam.

Minder kans op baan na kanker

Uit de studie blijkt dat vooral patiënten met maag/darmkanker, borstkanker of een gynaecologische kanker moeilijker aan werk komen of sneller zonder werk komen te zitten.

Volgens de onderzoekster vallen deze verschillen deels te verklaren uit het feit dat deze vormen van kanker een blijvend effect hebben op het functioneren, zoals vermoeidheid, verminderde concentratie en aandacht.

Gemiddeld keert zo'n 65 procent anderhalf jaar na de diagnose en behandeling weer terug naar het eigen werk of heeft een andere baan. 35 procent slaagt daar niet in en raakt werkeloos.

De onderzoekers van het AMC analyseerden samen met Finse collega's de resultaten van 36 internationale studies met gegevens van in totaal 20.000 volwassen ex-kankerpatiënten en bijna 160.000 gezonde volwassenen.

Uit de studie blijkt dat vooral patiënten met maag/darmkanker, borstkanker of een gynaecologische kanker moeilijker aan werk komen of sneller zonder werk komen te zitten.

Volgens de onderzoekster vallen deze verschillen deels te verklaren uit het feit dat deze vormen van kanker een blijvend effect hebben op het functioneren, zoals vermoeidheid, verminderde concentratie en aandacht.

Gemiddeld keert zo'n 65 procent anderhalf jaar na de diagnose en behandeling weer terug naar het eigen werk of heeft een andere baan. 35 procent slaagt daar niet in en raakt werkeloos.

De onderzoekers van het AMC analyseerden samen met Finse collega's de resultaten van 36 internationale studies met gegevens van in totaal 20.000 volwassen ex-kankerpatiënten en bijna 160.000 gezonde volwassenen.

GezondheidsNet
18-2-09'

Onderwijs en zorg worden speerpunten

DEN HAAG - Wie komende tijd zijn baan verliest moet zo snel mogelijk weer aan de slag in de zorg of het onderwijs. Zo moet de massawerkloosheid worden bestreden en het tekort aan mensen bij deze overheidswerkgevers worden aangevuld.

Dat is één van de ruim veertig investeringsplannen die ambtenaren hebben voorbereid. Ook wordt gespeeld met de gedachte het bedrijfsleven wat meer tijd te geven voor het betalen van btw en loonbelasting.

Bij het ministerie van Economische Zaken wordt gedacht aan een extra investering van 600 miljoen euro voor innovaties in het bedrijfsleven en aan loonkostensubsidies voor dure kenniswerkers. De ministeries Verkeer en Waterstaat en VROM hebben ook grote investeringsplannen voorbereid. Bij Verkeer gaat het vooral om het naar voren halen van al geplande projecten. De vastgelopen woningbouw zou kunnen worden vlotgetrokken met een garantieregeling van het rijk.

Het kabinet neemt vanochtend de langverwachte economische voorspellingen van het Centraal Planbureau in ontvangst.

Algemeen Dagblad
16-2-09'

Coalitie sluit rijen in crisis

Centraal Planbureau: Dit jaar 3,5 procent krimp CDA alsnog akkoord met oplopend tekort

CDA-fractievoorzitter Van Geel legt zich neer bij een oplopend overheidstekort. De koerswijziging maakt de coalitie vandaag in het debat over de crisis eensgezinder.

Pieter van Geel, fractievoorzitter van het CDA, hield lang vol. Het kabinet mocht niet bezwijken voor de verleiding om het overheidstekort te laten oplopen. Maar gisteren, na publicatie van de nieuwste economische vooruitzichten, erkende hij: „Het financiële probleem is zo ongekend groot dat dat niet in één of twee jaar is op te lossen. Daar heb je meer tijd voor nodig.”

PvdA-minister Bos toonde zich niet zonder reden verheugd met de opstelling van het CDA. Premier Balkenende had hij al aan zijn zijde, evenals de fracties van PvdA en ChristenUnie. Sinds gisteren zijn dus in ieder geval op dit punt de rijen in de coalitie gesloten. Mooi meegenomen, nu vandaag de oppositie het kabinet naar de Tweede Kamer heeft geroepen om te horen wat het gaat doen tegen de crisis.

De oppositie, die zich rot geschrokken is van de onheilspellende economische vooruitzichten waarmee het Centraal Planbureau gisteren kwam (3,5 procent krimp dit jaar), zal het kabinet andermaal aansporen om snel met maatregelen te komen. De drie coalitiefracties van CDA, PvdA en ChristenUnie, die niet minder geschrokken zijn, willen het kabinet wat meer tijd en politieke ruimte geven om te gaan werken aan – zoals minister Bos gisteren zei – ’intelligente en creatieve oplossingen’.

Weergegeven in twee uitersten staat het kabinet voor de keuze: ofwel draconisch bezuinigen om de overheidsboekhouding op orde te krijgen, met alle negatieve gevolgen van dien voor de toch al haperende economie, ofwel de economie financieel flink aanjagen, met alle repercussies voor het begrotingstekort.

Het pakket zal een mix worden. Dat ook (forse) bezuinigingen daarvan onderdeel zullen zijn, staat wel vast. Hoeveel, en waarop? Officieel is niets uitgesloten. Maar de coalitiepartners hebben ook nog zo hun heilige huisjes.

Zo wees Bos er gisteren alvast fijntjes op dat economen doorgaans afraden om in tijden van crisis de werkloosheidsuitkeringen aan te pakken. En de kleinste coalitiepartner ChristenUnie tilt zwaar aan de ’aanrechtsubsidie’, de fiscale tegemoetkoming voor de ouder die thuis blijft om de kinderen te verzorgen.

Politiek gekrakeel kunnen de coalitiepartners zich de komende weken echter niet permitteren. Balkenende heeft de ernst van crisis zwaar aangezet door de vergelijking te maken met de zwarte jaren dertig. Als de coalitie er niet in slaagt een overtuigend antwoord te formuleren, waarin ook een deel van de oppositie zich kan herkennen, komt die vergelijking als een boemerang terug naar Balkenende’s vierde kabinet.

Trouw
18-2-09'

Bos: Welvaart wordt blijvend lager

Minister van financiën kritisch over investeringsplan vakbonden

Nederland moet structureel met minder welvaart toe, zegt minister Bos van financiën. Maar hij denkt niet dat de zaken nog somberder worden dan het CPB nu voorziet.

In december bleken de ramingen van drie maanden daarvoor achterhaald. Gisteren bleef weer niets over van die december-prognose van het Centraal Planbureau (CPB). Minister Bos van Financiën denkt dat de bodem nu wel is bereikt.

Kunnen we over een paar maanden weer een bijstelling naar een nog negatiever scenario verwachten?

Minister Wouter Bos: „Ik ben eraan gewend geraakt dat verwachtingen niet uitkomen. Nu lijkt het er op dat het CPB heeft besloten om het scenario zo zwart mogelijk in te vullen, zodat het onmogelijk moet worden om het bij te stellen naar een nog slechter scenario. Ik heb het idee dat ze de randen van de somberheid hebben opgezocht.”

Hoe somber bent u?

„Nederland staat er relatief goed voor. We zijn gelukkig nog een heel rijk land.

„De negatieve groei is vergelijkbaar met die in de jaren dertig. De snelheid en de hoeveelheid waarmee de groei omslaat in een krimp is enorm. Maar in die jaren was er ook echte armoede. Nu hebben we sociale zekerheid. In het algemeen zijn we sinds toen sterker, rijker en krachtiger geworden.

„Wel denk ik dat de welvaart blijvend lager wordt dat in het verleden. Bij de WW en de aardgasbaten mag je er van uitgaan dat de tegenvallers conjunctureel zijn, maar de belastinginkomsten zouden wel eens blijvend achter kunnen blijven.”

De vakbonden hebben een investeringsplan van zeven miljard gelanceerd. Lost dat iets op?

„Ik verwelkom zeer dat de vakbonden ook nadenken over hoe je mensen aan het werk houdt, maar dat ze met een plan komen dat zeven miljard kost zonder na te denken over de dekking, vind ik teleurstellend. Voor zo’n investeringsplan zonder gevolgen is geen financiële ruimte. Het is aan ons om dat dilemma te ontstijgen.

„Het is ook een overschatting van wat de overheid kan doen. Je stimuleert jezelf niet weg uit deze recessie. Je komt hier niet overheen met alleen een investeringsprogramma. Bijvoorbeeld het idee om projecten naar voren te halen. Daar speelt geldgebrek zelden een rol.

„We hebben elk jaar weer een onderschrijding van het infrastructuurfonds. De problemen liggen meer bij het niet vinden van aannemers, of bij juridische procedures.”

Wat moet er dan gebeuren? Lastenverzwaring, snijden in de sociale zekerheid?

„Ik kan zelf nog niet zeggen wat er moet gebeuren, maar veel economen zeggen dat het niet logisch is om de lasten te verzwaren tijdens een economische crisis. Ook is de economische crisis niet het meest voor de hand liggende moment om de sociale zekerheid aan te tasten. Je moet mensen toch de zekerheid geven dat als ze hun baan verliezen, ze niet aan de bedelstaf hoeven.

„Uiteindelijk zal er een mengeling uitkomen van onder meer bezuinigingen, uitgaven naar voren halen en investeren.”

FOTO KOEN SUYK, ANP

Trouw
18-2-09'