Er doemt een tekort op van 2500 euro per Nederlander, en de werkloosheid stijgt tot 8,75 procent. Maar de koopkracht blijft op orde.
Wat te doen met een tekort van 39 miljard euro en 675.000 werklozen? De voorlopige ramingen voor volgend jaar die het Centraal Planbureau (CPB) gisteren presenteerde, doen premier Balkenende denken aan de jaren dertig, toen een internationale crisis de economie lange tijd lam legde.
In de zomerse nadagen van Prinsjesdag pronkte de premier nog met prognoses waar de rest van Europa jaloers op was. De economie zou in 2009 meer dan een procent groeien, en het streven om de kabinetsperiode af te sluiten met een begrotingsoverschot, stond fier overeind.
Tussen het doel van een begrotingsoverschot van 1 procent en het nu voorziene tekort van 5,5 procent zit 39 miljard euro. Dat is 2500 euro voor elke Nederlander. En van die Nederlanders raakt ook nog een aanzienlijk deel zijn baan kwijt. De werkloosheid loopt volgens het CPB volgend jaar op tot 8,75 procent.
Flink investeren en het begrotingstekort maar laten oplopen, zoals de vakbeweging wil, brengt weer zijn eigen problemen met zich mee. Los van de principiële bezwaren om de lasten naar de toekomst door te schuiven, nemen de rentelasten bij een oplopend tekort ook nog eens flink toe. Toen dat begin jaren tachtig het geval was, waren de rentelasten van de begrotingsschuld zo hoog, dat ze na de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen de tweede post op de begroting vormden.
Alles wegbezuinigen brengt ook extra nadelen met zich mee. Elke tien miljard euro die het kabinet bezuinigt, levert ’maar’ een daadwerkelijk voordeel op van zes miljard, rekende minister Bos gisteren voor. Immers, de bezuinigingen onttrekken geld aan de samenleving, waardoor er ook weer minder terecht komt bij de overheid, in de vorm van belastingen. Bovendien kunnen door de bezuinigingen nog meer bedrijven in de problemen komen, en mensen op straat komen te staan die een uitkering aanvragen.
Het kan nog erger worden, maakte CPB-directeur Teulings met zoveel woorden duidelijk. In de prognoses gaat hij er van uit dat de voor Nederland relevante wereldhandel volgend jaar weer aantrekt. Dat is geënt op de steunpakketten die in allerlei landen worden afgekondigd. Maar, gaf hij toe, daar is tot nu toe nog weinig effect van geconstateerd.
In de Tweede Kamer hebben de coalitiepartijen zich inmiddels schouder aan schouder opgesteld. Voor het eerst heeft zelfs het CDA laten weten dat het niet meer realistisch is om het begrotingstekort op maximaal 2 procent te houden. De ChristenUnie en PvdA wezen er al eerder op dat de 2-procent-regel niet boven alles moet gaan.
De VVD hamert nog altijd op strenge begrotingsregels. SP en GroenLinks willen dat er niet wordt bezuinigd, zeker niet op de sociale zekerheid.
Er is één opvallend lichtpuntje: ondanks de crisis blijft de koopkracht, althans dit jaar, dik in de plus. Dankzij de lagere olieprijs en de lage inflatie.
Trouw
18-2-09'
0 reacties:
Een reactie posten