Chronisch zieken moeten waarschijnlijk inleveren

Het is voor veel chronisch zieken nog onduidelijk of zij volgend jaar compensatie krijgen voor bepaalde zorgkosten. De Eerste Kamer buigt zich vanaf vanavond over de nieuwe teruggaveregeling.

Iedereen krijgt het volgend jaar beter, behalve een kleine groep ouderen en chronisch zieken. Het is misschien wel de grootste smet op het beleid van het huidige kabinet.

Want terwijl alle groepen er volgend jaar gemiddeld op vooruit gaan, hebben binnen die groepen, ouderen met een klein pensioen en uitkeringsgerechtigden met hoge zorgkosten het nakijken. Voor honderdduizenden chronisch zieken en gehandicapten is het hoogst onzeker of ze volgend jaar hun rekeningen net zo vlot kunnen betalen als dit jaar.

De grote boosdoener is de afschaffing van de aftrekregeling voor buitengewone uitgaven. Die verdwijnt per 1 januari. Hij werd te veel gebruikt door mensen voor wie de regeling niet was bedoeld, bijvoorbeeld bij de aanschaf van dure brillen.

De nieuwe regeling is allesbehalve perfect, vindt zelfs staatssecretaris Bussemaker van volksgezondheid. Om vast te stellen of iemand recht heeft op extra geld, kijkt het ministerie bijvoorbeeld naar medicijngebruik en in hoeverre er huishoudelijke hulp nodig is. Maar bij die rekenmethode vallen sommige chronisch zieken nog steeds buiten de boot, bijvoorbeeld omdat hun aandoening zeldzaam is.

Ook laat de uitvoering te wensen over. Door gebrek aan duidelijke gegevens van gemeenten kan het ministerie mensen die bijvoorbeeld een rolstoel hebben, niet allemaal compenseren. In de loop van volgend jaar moet iedereen die onterecht wordt afgewezen alsnog worden getraceerd.

Maar dan nog zijn er door de veranderingen heel wat ouderen en zieken die er op achteruit gaan.
Toch wil Bussemaker de regeling hoe dan ook per 1 januari laten ingaan. Anders moet er een noodwet komen. Dat is lastig, weinig prestigieus en daarmee kan de beoogde bezuiniging niet worden ingeboekt.

Een groot deel van de Tweede Kamer wilde er daarom niet aan. Door alle beperkingen en onzekerheden die er rond de nieuwe wet bestaan, stemden alleen de coalitiefracties voor.

De parlementariërs wisten nog de nodige veranderingen af te dwingen. Als het mis gaat bij de uitvoerende instanties, zal het kabinet ingrijpen. Mensen die hun nota’s te laat ontvangen, komen niet in de problemen. Iedereen kan een uitgebreid overzicht aanvragen waaruit duidelijk moet worden waarom er geen of een beperkte bijdrage wordt toegekend. Maar dat was zelfs voor de SGP, die nooit klassiek oppositie voert, onvoldoende.

Vanavond en morgen is de Eerste Kamer aan zet. De senaat moet onderzoeken of de wet wel uitgevoerd kán worden. Van de oppositie moet het kabinet het in de Eerste Kamer zeker niet hebben. Maar ook PvdA, CDA en ChristenUnie hebben grote twijfels.

De senatoren van PvdA, CDA en ChristenUnie bezweren unaniem dat ze niet zullen zwichten voor tijdsdruk als de wet niet goed in elkaar zit. Elke partij wil nog wat toezeggingen binnen slepen.

Een week later zal ook de Eerste Kamer stemmen. Twee dagen voor Kerstmis zal blijken of de senaat, zoals vaker in het verleden, bezwijkt onder druk van het kabinet. Of, wellicht, kan instemmen met een wet waar nog het een en ander aan is veranderd. Zo niet, dan gaat het geld kosten en moet het Centraal Planbureau nóg een keer zijn berekeningen herzien.

Trouw
15-12-08'